Эта книга находится в разделах

Список книг по данной тематике

Реклама

Loading...
под ред. Е.В.Ярового.   Древнейшие общности земледельцев и скотоводов Северного Причерноморья (V тыс. до н.э. - V век н.э.)

A. Kosko (Poznań). Buławy kanelurowane - jako identyfikator sieci Pontyjsko-Bałtyckich «szlaków» wymiany w II tys. ВС

Bulawy kanelurowane pojawiaja sie w studiach z zakresu prahistorii Niemiec i Polski w poczatkach XX wieku. Z 1912 roku pochodzi pierwsza publikacja zespolu z udzialem tejze formy - grobu datowanego na lata okolo 1400 ВС z Maslowa (Massel) na Slasku (ryc. 1). Aktualny katalog tychze zabytkow z obszaru Europy liczy 84 pozycje, zarejestrowane na terytorium miedzy Elba i Wolga (ryc.2).

Najstarsze egzemplarze bulaw kanelurowanych rejestrujemy w zlewni polnocnego Nadczamomorza - okolo 2350 ВС, na pograniczu rozwojowym kultur jamowej i katakumbowej. Teren ow uznac nalezy za centrum ich topogenezy, skad wzdluz sieci "szlakow" wymiany-handlu forma ta przenika w rejon zlewni Baltyku (glownie) oraz Morza Kaspijskiego.

W referacie podjeto probe oceny dystrybucji bulaw kanelurowanych z perspektywy "starobabilonskiego" modelu organizacji dalekosieznych szlakow. Zakladam, iz wsrod skladowych "impulsu bliskowschodniego", docierajacego na obszar kultury katakumbowej znalazla sie takze koncepcja wspolnot rodowych wyspecjalizowanych w dalekosieznej wymianie-handlu. Rozwoj ich lokalnej polnocnopontyjskiej wersji (poprzez kooptację miejscowej ludności) mógł być stymulowany przez wartośći wymienne miejscowych zasobów surowcowych - głównie soli z rejonu jezior Siewaszu czy tez miedzi z kilku rejonów Płyty Nadczarnomorskiej. Buławy kanelurowane byłyby w tym ujęciu oznakami pozycji - władzy w ramach sygnałizownych wspólnot rodowych, a ich pozapontyjskie szlaki dystrybucji można traktować jako cykl kooptatj1 określonych segmentów lokalnych społeczności. Dotyczy to m. in. wspólnot metalurgów-ceramików-naczelników z kręgu oddziaływań kultury unietyckiej, ktotf w momencie jego dezintegracji poszukiwać musiały nowego systemu uzasadnień swojej pozycji - przetrwania zagrożeń utraty podmiotowości.



W najbardziej interesującej nas tutaj skali przestrzennej - portyjsko-bałtyckiego międzymorza - wyróżnić można pięć potencjalnych wariantów „szlaku" (ryc. 2):

Boh (Jużnyj Boh) - Bug - Wieprz - Wisła (Wisła - Niemen);

Boh (Jużnyj Boh) - Bug - Wisła (Wisła - Niemen);

Dniepr (Ingul - Dniepr) - Prypeć - Bug - Wisła (Wisła - Niemen);

Dniepr (lnguł - Dniepr) - Berezyna - Niemen;

Dniepr (lnguł - Dniepr) - Berezyna - Wisła - Niemen.

"Warianty" wiązane z Bohem uznać należy za starsze rozwojowo od "wariantów" wiązanych z Dnieprem. Uzasadnia to zarówno stan agraryzacji zasiedlających te szlaki społeczności, jak i wysoki udział w strefie tajgi buław typologicznie "późnych", uznanych za derywaty formy wyjściowej - typ BI (tj. B2, B3, B4; por. ryс. 1)

Prezentowane studia motywują potrzebę reanalizy klasycznego ujęcia „szlaków" prologu epoki brązu autorstwa M. Gimbutas (1965).
Loading...
загрузка...
Другие книги по данной тематике

Тамара Т. Райс.
Скифы. Строители степных пирамид

Вадим Егоров.
Историческая география Золотой Орды в XIII—XIV вв.

Р.Ю. Почекаев.
Батый. Хан, который не был ханом

С. В. Алексеев, А. А. Инков.
Скифы: исчезнувшие владыки степей

Евгений Черненко.
Скифские лучники
e-mail: historylib@yandex.ru
X